Nieuw werk van Tom Waits

Zelfs het dansje is commentaar op de Stones!

Nog meer Zaz!

Zaz; je veux

Hier wordt je vrolijk van!

We are all prostitutes

Speciaal voor de schijn-dissidenten van het CDA. 'We shall be hypocrites'.

Tuigdorp

Valentijnsdag

Weer alleen

Captain Beefheart R.I.P.

Gisteravond hoorde ik op de BBC het droeve bericht dat Don Van Vliet, oftewel Captain Beefheart was overleden. Ik wist allang dat hij ernstig ziek was. Hij had M.S.. Hij is uiteindelijk aan de gevolgen van deze ziekte overleden. Toen ik vorig jaar zomer in Californië was moest ik aan hem denken. We kwamen langs Observatory Hill en ik meende mij te herinneren dat hij daar een liedje over had gemaakt. Mijn geheugen blijkt me te bedriegen. Het liedje heet Observatory Crest. Er schijnt geen plek te zijn die zo heet. Het is niet helemaal duidelijk over welke plek Captain Beefheart het heeft, maar het is waarschijnlijk in de buurt van Los Angeles. Die kant ben ik niet op geweest. Toch moet ik denken aan mijn vakantie in Californië als ik dit nummer hoor.

Fairytale of New York

Beste kerstnummer ooit. Kerstmis is nooit compleet zonder The Pogues

Every Little Thing She Does Is Magic

Hoorde dit liedje toevallig vandaag op de radio. Erg toepasselijk.

Foto's Gouden Pet 2010

Zomermuziek

Grateful Dead

The Grateful dead (later Grateful Dead) is een band die bijna synoniem is met de hippietijd. Aanvankelijk maakte deze band vooral psychedelische muziek, later gingen ze meer de kant op van de countryrock. Hun concerten bleven dankzij de eindeloze improvisaties toch een overwegend psychedelisch karakter houden. Grateful Dead was actief tussen 1965 en 1995. In dat jaar stierf Jerry Garcia die het gezicht van de band was. Jery Garcia was de leadgitarist van de band. Hij speelde gitaar vanaf zijn vijftiende. Hij nam veel mensen voor zich in door zijn warme en charismatische persoonlijkheid. Zonder hem leek The Grateful Dead geen toekomst te hebben. Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan en tegenwoordig treden de overige bandleden allang weer op. Ze hebben onder andere Obama gesteund tijdens de verkiezingscampagne. Ze gaven concerten onder het motto Deadheads for Obama. Dit waren de eerste concerten die ze gaven sinds 2004. Het was ook de eerste keer in hun carrière dat de Dead een kandidaat van een politieke partij steunden.
De Dead was aanvankelijk populair geworden door het geven van gratis concerten in hun woonplaats San Francisco. Ze verdienden er geen geld mee, maar wonnen wel veel goodwill. Uiteindelijk leverde het een platencontract op bij Warner Brothers. Ze waren de huisband van Ken Kesey en zijn Merry Pranksters. Thom Wolfe heeft dit uitgebreid beschreven in zijn Electric Kool Aid Acid Test. Ken Kesey was de schrijver van One Flew Over The Cuckoos's Nest die met het geld dat hij met zijn boek verdiende verschillende happenings organiseerde. Psychedelische drugs zoals LSD werden in ruime mate gebruikt om de geest te verruimen. De geluidsman van de Grateful dead was in die tijd de grootste leverancier van LSD. Tot oktober 1966 was LSD in de Verenigde Staten gewoon legaal. Het gebruik van LSD was ook duidelijk van invloed op de muziek. Waar ze aanvankelijk rhythm and blues speelden, werd de Grateful Dead later een psychedelische band met grote muzikale ambities. Hun psychedelische muziek is beïnvloed door moderne componisten als Karl Heinz Stockhausen.
Hoe men op de naam Grateful Dead is gekomen is een bron van speculaties. Waarschijnlijk ligt de oorsprong in het prikken in een woordenboek.
In 1967 namen ze hun eerste gelijknamige plaat op. Ze deden 3 dagen over de opnamen. Het was een energieke plaat, maar toch was de band niet helemaal tevreden. De sfeer van de live concerten werd niet goed weergegeven. Dat gemis werd ruimschoots goed gemaakt met hun tweede album; The Anthem of the Sun. Dit album verscheen een jaar later in 1968. Ze hadden dit keer 8 maanden over de opnamen gedaan. Het was een artistiek succes, maar het commerciële succes bleef uit. Dit gold ook voor hun derde album Aoxomoxoa (1969). Bij Warner Brothers werd men wanhopig van het feit dat het commerciële succes uitbleef. Het live album dat hierna verscheen (Live/Dead) maakte weer het een en ander goed, al was het niet voldoende om alle schulden te voldoen. Het commerciële succes kwam pas toen de Grateful Dead terugkeerde naar hun country-roots. De albums Workingman's Dead en American Beauty uit 1970 bevatten korte en sterke songs. Volgens sommigen is American Beauty het beste studio album dat de Dead ooit heeft gemaakt. Het bevat in ieder geval de grootste hit uit de bloeitijd van de Dead; het nummer Trucking dat op nummer 64 heeft gestaan in de Amerikaanse hitparade.
Er is een groot verschil tussen de live optredens en de studio opnamen van de Grateful Dead. De live optredens kenmerken zich door eindeloos uitgesponnen improvisaties. Deze improvisaties waren beïnvloed door de denkbeelden van Stockhausen. Stockhausen had het begrip intuïtieve muziek gemunt. Dit is een vorm van vrije improvisatie. Stockhausen had bezwaar tegen het begrip improvisatie omdat zou impliceren dat er regels zijn; regels met betrekking tot stijl, harmonie, melodie etc. Stockhausen wou daar mee breken. Musici moeten in deze muziek hun ego wegcijferen en een puur medium worden, als een radio-ontvanger. Het gaat dus niet om zelfexpressie. Deze vorm van muziek lijkt daarmee iets spiritueels te krijgen. Wat dat betreft hoeft het niet te verassen dat Grateful Dead gecharmeerd is van Stockhausen. Het bewijst ook maar weer eens dat popmuziek en klassieke muziek elkaar niet bijten.
Na 1969, toen de flowerpower begon te verwelken, raakte de fut er een beetje uit bij de Grateful Dead. De band was over zijn artistieke hoogtepunt heen. Het album Blues for Allah was een gelukkige uitzondering. Het is ironisch dat ze hun grootste hit hadden in de jaren tachtig, toen ze allang over hun hoogtepunt heen waren. In 1987 stond de Grateful Dead in de Amerikaanse top tien met Touch of Grey. Na al die jaren begon het geld nu eindelijk binnen te rollen.
In 1995 overleed Jerry Garcia, het gezicht van de band. Dit leek het einde te zijn de Grateful Dead.
Gelukkig besloten de overige leden na bijna tien jaar om weer op te gaan treden. Ze treden vaak op met gastmuzikanten. Op internet leeft de Grateful Dead nog steeds. Er is een uitgebreide website; www.dead.net en op het Internet Archive zijn er meer dan 3000 opnames van de Grateful Dead te vinden.
De Grateful Dead heeft een grote culturele waarde als vaandeldrager van de hippie-beweging en een grote muzikale waarde vanwege een groot aantal uitstekende songs en de virtuoze improvisatie tijdens hun optredens. De muzikale kwaliteiten van de Grateful Dead worden helaas niet altijd op waarde geschat vanwege het flowerpower imago van de band.
De nagedachtenis van Jerry Garcia wordt nog altijd in ere gehouden. In de wijk van San Francisco waar hij geboren is, Excelsior, wordt er jaarlijks in augustus een Jerry Day gehouden. Het huis waar Grateful Dead in de jaren zestig woonde is nog steeds een toeristische attractie. De Dead is dus nog steeds niet dood.

Raymond van Es

Fuga’s

Het luisteren naar muziek kan aanleiding zijn tot diepe filosofische gedachten. Tijdens het luisteren naar Bach op het Festival Oude Muziek kwamen er allerlei filosofische gedachten bij mij op. Tegelijkertijd werd ik emotioneel geraakt. De muziek van Bach is dus van een ongelooflijke rijkdom.
Op 3 september zijn we met een groepje mensen samen met de geestelijk verzorger van het DAC, Francis Benhtem, naar het Festival Oude Muziek in Utrecht geweest. Dit is een uitje dat jaarlijks wordt georganiseerd. Naast mensen uit Leiden gingen er ook een aantal mensen uit Alphen aan de Rijn mee. Het was een gezellige groep. We naar twee concerten geweest; een ‘s ochtends en een ’s middags. Tijdens het middagconcert werden er twee fuga’s van Bach gespeeld. Het toeval wil dat ik net een boek aan het lezen was dat onder andere over de fuga’s van Bach gaat. Ik was Gödel, Escher, Bach van Douglas Hofstadter aan het lezen. In dit boek gaat het onder andere over fuga’s, al is dat niet het eigenlijke onderwerp van het boek. Zodoende had ik het een en ander over fuga’s geleerd. De fuga is geen makkelijke muziekvorm.
Een fuga is een tamelijk intellectueel soort muziek waarin een componist goed kon laten zien wat hij allemaal kan. Het is een strenge compositievorm uit de polyfonie. Bach is de grote meester van de fuga. Een fuga (it.: Ricercare, zoeken, 'Fuga' komt van het Latijnse fugere, vluchten) is een muziekvorm waarin meerstemmigheid (contrapunt) en gevarieerde herhaling een hoofdrol speelt. Het belangrijkste thema wordt subject genoemd, en wordt als eerste eenstemmig gespeeld. De eerste inzet is doorgaans op de tonica en heet dux. Het tweede thema van het subject is doorgaans op de dominant en wordt comes genoemd. De melodie die in contrapunt tot het subject staat, heet contrasubject. Een fuga heeft meerdere episodes, de eerste wordt ook wel expositie genoemd, omdat daaruit blijkt uit hoeveel stemmen de fuga bestaat. De episodes worden doorgaans onderbroken door korte divertimenti waarin op het materiaal van de thema's wordt gevarieerd. Elke expositie kenmerkt zich door een specifiek gebruik van bepaalde toonsoorten en themabehandelingen. Zo zijn er diverse contrapuntische technieken, zoals:

* inverse (horizontale spiegeling van het subject)
* retrograde (het subject achterstevoren)
* stretto (versnelde opeenvolging van thema-inzetten)
* augmentatie (proportionele vergroting van de notenwaarden, verlangzaming)
* diminutie (proportionele verkleining van de notenwaarden, versnelling)

Een dubbelfuga is een fuga waarin elk subject steeds tegelijkertijd met een vast contrasubject verschijnt, bijvoorbeeld het Kyrie eleison uit het Requiem van Mozart.

De meester van de fuga is Johann Sebastian Bach, die talloze fuga's gecomponeerd heeft. Beluister een driestemmige fuga in c-klein uit de cyclus das Wohltemperierte Klavier. Over het algemeen heeft een fuga drie tot vijf stemmen, maar in grote koor- of orkestrale fuga's zijn zelfs acht tot tien stemmen mogelijk. Minder dan drie stemmen zijn erg zeldzaam, omdat in het geval van twee stemmen het zogenaamde subject enkel tussen de eerste en tweede stem kan verwisselen. Het meest bekende voorbeeld van zo'n tweestemmige fuga is de fuga in e uit het eerste boek van Bachs Wohltemperierte Klavier. Stukken die verwante fugatische technieken gebruiken worden ook wel Fughetta of inventies genoemd. Eénstemmige fuga's zijn uiteraard onmogelijk. Wel is het mogelijk meerstemmigheid te suggereren, zoals door Bach gedaan wordt in zijn sonates en partita's voor viool en cellosolo. In het eerste deel van de vijfde suite voor cello solo schrijft Bach een suggestie van een meerstemmige fuga.

Het begrip "stem" behoeve enige uitleg: het gaat hier om een (melodie)lijn in de muziek, dit begrip impliceert dus niet dat het om een vocaal werk gaat.

Op het Festival Oude Muziek werden er fuga’s op luit gespeeld. We werden even meegenomen naar een andere wereld. Het luisteren naar een fuga is niet alleen een intellectueel genoegen, maar raakt je ook in je hart. Wij zijn naar een concert in Museum Sonnenborgh geweest. Het concert werd verzorgd door Ziv Braha die een suite en twee fuga’s van Bach speelde (J.S. Bach: Suite BWV 995; Prelude en fuga BWV 999/1000; Prelude BWV 998). Hij speelde de fuga’s op luit. Deze muziek wist ons zeker te raken. Het luisteren naar muziek van Bach kan op een verrassende manier ontspannend werken. Je raakt in een soort schemertoestand waarin er alleen nog de muziek bestaat. Op zo’n moment kan je het alleen maar eens zijn met Nietzsche die schreef dat het leven zonder muziek een misverstand zou zijn.
Terwijl ik aan het nagenieten was van deze mooie muziek heb ik nagedacht over de thema’s die in het boek van Hofstadter aan de orde komen. Hij ziet een verband tussen fuga’s, de prenten van Escher en de wiskundige theorieën van Gödel. Dat lijkt vergezocht maar dat is het niet. Hij ziet als overeenkomst dat we in al deze gevallen met zelfreferentie te maken hebben. Het gaat om een verwarrende en paradoxale vorm van zelfverwijzing. De volgende paradox is daarvan een voorbeeld;

De volgende zin is onwaar.

De vorige zin is waar.

Deze zinnen zijn normale zinnen die afzonderlijk onschuldig zijn maar in combinatie een duivelse paradox opleveren. Hofstadter noemt dit verschijnsel een Merkwaardige Lus. We zien dergelijke Merkwaardige Lussen ook in het werk van Escher. Escher heeft bijvoorbeeld een prent gemaakt van twee handen die elkaar tekenen. Ook in de fuga’s van Bach vinden we Merkwaardige Lussen. Dat maakt deze muziek ook spannend. Kurt Gödel is een wiskundige die bekend is geworden vanwege zijn Onvolledigheidsstelling. In 1931 bewees hij dat binnen een consistent formeel systeem dat fundamentele rekenkundige waarheden bewijst een rekenkundige bewering kan worden geformuleerd die waar is, terwijl dat niet met de axiomata van het systeem kan worden bewezen. Dit staat bekend als de eerste onvolledigheidsstelling van Gödel. Hij toonde verder aan dat alle formele systemen met fundamentele stellingen over rekenkunde en bewijsbaarheid inconsistent zijn: de uitspraak dat het systeem consistent is maakt dan en slechts dan deel uit van het systeem als het inconsistent is. Dit staat bekend als de tweede onvolledigheidsstelling van Gödel. De onvolledigheidsstellingen hebben betrekking op het soort zelfverwijzing waar Hofstadter het over heeft. We zien in het boek dat thema’s en patronen worden herhaald, op een vervormde wijze terugkeren of onverwachte verbanden met elkaar aangaan. Net als bij fuga’s.
Het uiteindelijke doel van Hofstadter is om te verklaren hoe een levenloos algoritmisch proces iets als leven en geest kan voortbrengen. Ook hier hebben we te maken met een Merkwaardige Lus. Ons DNA is als een fuga die is geschreven in de letters A,C ,G en T. DNA bestaat uit twee strengen van lettercombinaties van de letters A,C,G en T die elkaar weerspiegelen. Die letters zou je kunnen vervangen door cijfers en kan je beschrijven als een formeel systeem. Misschien zou je ze ook kunnen vervangen door noten. Overal zien we dezelfde patronen. Misschien zouden we de hele wereld kunnen zien als een soort muziek.
Het luisteren naar de muziek van Bach was een aanleiding om over dit soort onderwerpen na te denken. Uiteindelijk kan het luisteren naar Bach dus leiden tot het nadenken over grote filosofische vragen over de aard van het leven en het bewustzijn. De muziek van Bach is dus van een ongelooflijke rijkdom.

Raymond van Es

Grateful Dead; Ripple

Lekker relaxede muziek voor op een zomerse zondag

Glastonbury hoogtepunten (2)

Manu Chao was voor veel bezoekers van Glastonbury een aangename verassing. Voor mij is dit de ideale zomermuziek.



Dit zijn opnames van Glastonbury 2006. Dit jaar trad de Groove Armada ook weer op, nu 's avonds. Ook nu waren ze weer zeer overtuigend. Ultieme dansmuziek.



The Fratellis zorgen natuurlijk altijd voor de nodige gezelligheid. Allemaal meezingen met
Chelsea Dagger!



Kate Nash mocht Glastonbury 2008 openen. Ze wou per se oprijzen uit een schelp (een oester zei ze, maar daar lijkt deze schelp niet op). Ik moest meteen denken aan de Venus van Botticelli. Kate Nash was dus als het ware de Venus van Glastonbury!

Glastonbury hoogtepunten (1)

Dit zijn voor mij een aantal hoogtepunten van Glastonbury 2008;



De Raconteurs zijn ouderwets goed. Ze doen denken aan jaren zeventig bands als Led Zeppelin en Cream, toch zijn ze helemaal van deze tijd.



Stout meisje Amy Winehouse moet natuurlijk ook vermeld worden. Het was niet haar beste optreden, maar was toch een hoogtepunt gewoonweg OMDAT ze er stond!



Deze opname is niet perfect, maar de gebrekkige beeld en geluidskwaliteit wordt gecompenseerd door een hoop gezelligheid. Elbow is een hoogtepunt vanwege hun aanstekelijke optimisme; throw those curtains wide...

Bo Diddley RIP

Ter nagedachtenis aan Bo Diddley

Metallica; Nothing Else Matters

Even een clipje in het kader van Pinkpop. Metallica gaf daar een echt weergaloos concert. Nothing Else Matters is nog altijd een van hun beste nummers.

Rookverbod geldt óók voor Keith Richards

Van onze verslaggever Marcel van Lieshout Volkskrant
gepubliceerd op 26 mei 2008 15:54, bijgewerkt op 26 mei 2008 16:13

AMSTERDAM - De exploitant van de Amsterdam Arena loopt kans op een boete van 300 tot 2400 euro als Keith Richards van de Rolling Stones na 1 juli rokend op het podium van de Arena staat. Maar alleen als het dak dicht is, want bij een geopend dak is het per 1 juli geldende rookverbod voor de horeca niet van toepassing.


Dit valt op te maken uit de ‘Handleiding invoering rookvrije horeca, sport en kunst/cultuur’ die maandag door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is gepubliceerd. De handleiding staat op de nieuwe website www. horecarookvrij.nl van VWS over het rookverbod. Vanaf vandaag gaat het ministerie met radio- en tv-spotjes en posters het publiek informeren over het hoe en het wat van rookverbod.

Aangepaste tabakswet
Een ruime maand voor de inwerkingtreding van de aangepaste Tabakswet blijken er nog heel veel vragen te zijn over het rookverbod, erkent VWS. ‘Terwijl het in essentie allemaal heel eenvoudig is’, zegt een woordvoerster van VWS. ‘Roken in een horecagelegenheid mag straks niet meer. Klaar.’

Zo simpel is het nu ook weer niet, vindt Anthony van der Klis van brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland. ‘Bij exploitanten leven nog tal van vragen. We hebben het ministerie al diverse malen gevraagd met een richtlijn en meer uitleg te komen. Exploitanten die investeringen overwegingen die met het rookverbod verband houden weten vaak niet waar ze aan toe zijn.’

VWS vindt het ‘onzin’ om te worden lastig gevallen met vragen als: mag horecapersoneel straks glazen weghalen uit een afgesloten rokersruimte in een café waar dat personeel niet mag bedienen? Maar het ministerie erkent dat er heel veel vragen zijn. ‘Vandaar onze campagne.’

Rookkamers
Veelgestelde vragen zijn bijvoorbeeld: mag er na 1 juli nog worden gerookt in hotelkamers? (Ja, een hotel mag rookkamers aanwijzen). Vallen studentenverenigingen onder de regeling? (Ja, een rookverbod geldt ook voor die inrichtingen, ongeacht of de vereniging een besloten karakter heeft).

In de handleiding wijst VWS er op dat de regelgeving weliswaar omvangrijk én gedetailleerd is, maar de controle op en de handhaving door de Voedsel- en Waren Autoriteit aanvankelijk soepel zal zijn. ‘Er zal sprake zijn van proportionaliteit. Dat wil allereerst zeggen dat gekeken wordt naar het "totaalplaatje"’.