Posts tonen met het label WAJONG. Alle posts tonen
Posts tonen met het label WAJONG. Alle posts tonen
zondag 28 november 2010
Armoede werkt niet
Ik was gisteren naar de manifestatie 'armoede werkt niet' geweest die georganiseerd was door de SP en gesteund werd door de PVDA en de FNV. Het was een actie tegen de plannen van het kabinet Rutte om mensen met een arbeidsbeperking te korten op hun uitkering (WAJONG, WSW, WWB). Verder zijn er plannen om 30.000 banen in de sociale werkvoorziening te schrappen. Dit zijn schandalige plannen die wat mij betreft zo snel mogelijk van tafel moeten. Aangezien ik een WAJONG uitkering heb treffen deze plannen mij direct. Meneer Rutte lijkt te denken dat we het te goed hebben met onze uitkering en dat we vanzelf wel aan het werk gaan als hij onze uitkeringen verlaagd. Dat is natuurlijk onzin. Ik zou gaan werken als er een geschikte baan voor mij was. Van het korten op mijn uitkering wordt ik alleen maar armer. Voor veel mensen met een arbeidsbeperking is de sociale werkvoorziening een uitkomst. Daar wil men nu dus vreselijk veel banen gaan schrappen. Er is voor deze mensen geen alternatief. De sociale werkvoorziening is niet voor iedere arbeidsgehandicapte even geschikt. Mijn ervaring met de DZB hier in Leiden was in ieder geval dat ze mij geen werk te bieden hadden dat aansloot bij mijn vaardigheden en behoeften. Veel arbeidsgehandicapten werken er echter met plezier. Ik zie ook aan de mensen op het DAC waar ik wat werkzaamheden verricht dat het heel veel voor mensen betekent om te werken. Je ziet dat mensen er beter door functioneren. Niemand wordt beter door thuis te zitten. We kunnen deze maatregelen dan ook niet accepteren. GroenLinks zou zich hier ook druk over moeten maken. Het was daarom ook jammer dat GroenLinks deze actie van de SP niet lijkt te steunen. GroenLinks was de grote afwezige op deze manifestatie. Dat lijkt mij een gemiste kans. Je hoeft geen vrienden van de SP te zijn om voor dezelfde zaak te vechten. Het was precies dit argument waarop de PVDA zich wel bij deze actie heeft aangesloten. De PVDA heeft op dit punt groot gelijk. Het zou een goede zaak zijn als GroenLinks dit argument ook zou onderschrijven. Ik was blij dat ik Job Cohen heb horen spreken in de Brabanthallen. Femke Halsema had er echter ook moeten staan.
zaterdag 24 mei 2008
Jonggehandicapten: investeren in plaats van bezuinigen!
19-05-2008 • Volgens SP-Kamerlid Paul Ulenbelt drukt minister Donner (Sociale Zaken) met zijn hervorming van de Wajong een groot deel van de jonggehandicapten nog verder in de armoede. “Donner stigmatiseert mensen die op jonge leeftijd een handicap hebben opgelopen. Hij wil een werkplicht invoeren voor deze jongeren en doet daarmee alsof deze mensen te lui zijn om uit de rolstoel te komen”, zegt Ulenbelt.
Paul Ulenbelt“Heel veel jonggehandicapten willen dolgraag aan het werk. Maar er zijn te weinig werkgevers die hen willen of kunnen opnemen”, aldus het SP-Kamerlid. “Bezuinigen op de uitkering en een werkplicht opleggen lossen het probleem niet op. Donner moet zijn pijlen niet richten op de uitkering van jonggehandicapten, maar op de werkgevers. Die moeten ruimte maken.”
Volgens Ulenbelt zou de minister veel mensen met een Wajong-uitkering aan de slag kunnen krijgen door het UWV een grotere rol te geven bij hun begeleiding. “De werkgevers hoeven alleen maar vacatures open te stellen voor jonggehandicapten. Dan kan het UWV hen naar deze vacatures leiden, hen begeleiden, werkplekken passend maken en de papieren rompslomp van de werkgever overnemen. Dat maakt het aannemen van zo’n ‘moeilijke’ werknemer veel aanlokkelijker voor een werkgever”, zegt Ulenbelt.
Vrijdag besluit het kabinet over de plannen van Donner. Naast een werkplicht stelt de minister ook voor de Wajong te verlagen. In de ogen van de SP leveren de plannen geen bijdrage aan de verbetering van de positie en de kansen op de arbeidsmarkt voor jonggehandicapten. De verantwoordelijkheid en de financiële lasten worden met het plan van Donner eenzijdig bij de gehandicapten en hun ouders gelegd.
Het verlagen van de Wajong-uitkering is voor de SP onbespreekbaar. “Jonggehandicapten verdienen financiële zekerheid, de Wajong uitkering moet een financiële basis zijn waarop altijd kan worden teruggevallen. De zekerheid van een inkomen boven het armoedeniveau zorgt er juist voor dat jonggehandicapten het risico van betaalde of vrijwillige arbeid durven nemen. We moeten investeren in deze jongeren, niet op hen bezuinigen” aldus Ulenbelt.
De SP geeft terechte kritiek op Donner. Een groot deel van het probleem ligt inderdaad bij de werkgevers die geen mensen met een arbeidshandicap willen. Er zijn allemaal prachtige regelingen om werkgevers te compenseren als ze een WAJONGer in dienst nemen, maar dat schijnt allemaal niet te werken.
PvdA wil herziening sociaal stelsel
Van onze verslaggevers Yvonne Doorduyn, Marc Peeperkorn Volkskrant
gepubliceerd op 24 mei 2008 02:47, bijgewerkt op 24 mei 2008 09:27
DEN HAAG - Elke arbeidsgehandicapte moet hulp op maat krijgen. Er dient een einde te komen aan de lappendeken van regelingen. De PvdA pleit voor één heldere regeling en één loket voor arbeidsgehandicapten. Volgens de partij moet het kabinet nog deze periode beginnen met een stelselwijziging, waarbij iedereen naar vermogen moet werken.
Het vangnet voor wie echt niet kan, komt op 75 procent van het minimumloon. De PvdA verwacht dat door de plannen binnen tien jaar 50 duizend gehandicapten extra aan de slag gaan.
Dat staat in het fractieplan Kansen geven, kansen grijpen dat de partij vandaag presenteert. De PvdA wil dat toekomstige uitkeringsgerechtigden – van jeugd-WAO (Wajong), bijstand en sociale werkvoorziening tot de uitkering voor gehandicapte ondernemers – door de gemeenten aan werk worden geholpen. Het enige onderscheid is nog of iemand wel of niet arbeidsgehandicapt is.
‘We trekken één lijn’, zegt fractievoorzitter Mariëtte Hamer in een interview met de Volkskrant, ‘om een einde te maken aan de oneerlijkheid in het systeem.’ Nu maakt het voor de uitkering en de hulp bij reïntegratie veel verschil op welk moment in zijn leven iemand een handicap oploopt.
Gemeenten worden verplicht iedereen die ook maar enigszins kan werken, een passende baan aan te bieden. De uitkeringsgerechtigde op zijn beurt mag die baan niet weigeren. Doet hij dat wel, dan riskeert hij een korting op zijn uitkering of wordt die in het ergste geval opgeschort. ‘Geen recht kan ontstaan, waar plicht ontbreekt’, schrijft de fractie.
De uitkeringsgerechtigde krijgt een loonaanvulling, zodat hij er bij elk gewerkt uur op vooruitgaat. Ook zorgt de gemeente zonodig voor werkplekaanpassingen en scholing. ‘Een gehandicapte op de werkvloer moet de normaalste zaak van de wereld worden.’
De werkgever krijgt het verschil in productiviteit gecompenseerd met een loonkostensubsidie; de gemeente neemt het papierwerk over. ‘We verwachten geen liefdadigheid van de werkgever’, aldus Hamer. ‘De werkgever betaalt voor wat hij krijgt.’ Gemeenten dragen in het plan het financiële risico, net als bij de bijstand: bij minder uitkeringen houdt de gemeente geld over voor andere doeleinden.
Het is de bedoeling dat arbeidsgehandicapten via een proefplaatsing van drie maanden een reguliere baan vinden tegen cao-loon. De overheid moet bij het aannemen van ‘mensen met een vlekje’ een stapje harder lopen. Hamer denkt aan quota.
Sterk dat de PVDA het niet alleen laat bij kritiek op de voorstellen van Donner maar met een eigen plan komt. Het idee om alles in een loket onder te brengen is op zich ook positief.Ik geloof alleen niet dat het een goed plan is om de verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij de gemeenten te leggen. Op het niveau van de gemeenten is er geen deskundigheid met betrekking tot arbeidshandicaps. Ik heb jaren bij de Sociale Dienst rondgelopen voor dat ik bij het UWV terechtkwam en ben daar nog nooit een bijstands maatschappelijk werker tegen gekomen die op wat voor gebied dan ook competent is.Ik ben bang dat de uitvoering bij dit soort minkukels terechtkomt als het aan de gemeenten wordt overgelaten. Daarnaast is er het risico dat gemeenten het geld dat voor uitkeringen en arbeidsbemiddeling bestemd is gedeeltelijk in de gaten van hun begroting stoppen. Ik denk dat we het eerder moeten hebben van onafhankelijk instantie die gebaseerd is op het huidige UWV en CWI.
gepubliceerd op 24 mei 2008 02:47, bijgewerkt op 24 mei 2008 09:27
DEN HAAG - Elke arbeidsgehandicapte moet hulp op maat krijgen. Er dient een einde te komen aan de lappendeken van regelingen. De PvdA pleit voor één heldere regeling en één loket voor arbeidsgehandicapten. Volgens de partij moet het kabinet nog deze periode beginnen met een stelselwijziging, waarbij iedereen naar vermogen moet werken.
Het vangnet voor wie echt niet kan, komt op 75 procent van het minimumloon. De PvdA verwacht dat door de plannen binnen tien jaar 50 duizend gehandicapten extra aan de slag gaan.
Dat staat in het fractieplan Kansen geven, kansen grijpen dat de partij vandaag presenteert. De PvdA wil dat toekomstige uitkeringsgerechtigden – van jeugd-WAO (Wajong), bijstand en sociale werkvoorziening tot de uitkering voor gehandicapte ondernemers – door de gemeenten aan werk worden geholpen. Het enige onderscheid is nog of iemand wel of niet arbeidsgehandicapt is.
‘We trekken één lijn’, zegt fractievoorzitter Mariëtte Hamer in een interview met de Volkskrant, ‘om een einde te maken aan de oneerlijkheid in het systeem.’ Nu maakt het voor de uitkering en de hulp bij reïntegratie veel verschil op welk moment in zijn leven iemand een handicap oploopt.
Gemeenten worden verplicht iedereen die ook maar enigszins kan werken, een passende baan aan te bieden. De uitkeringsgerechtigde op zijn beurt mag die baan niet weigeren. Doet hij dat wel, dan riskeert hij een korting op zijn uitkering of wordt die in het ergste geval opgeschort. ‘Geen recht kan ontstaan, waar plicht ontbreekt’, schrijft de fractie.
De uitkeringsgerechtigde krijgt een loonaanvulling, zodat hij er bij elk gewerkt uur op vooruitgaat. Ook zorgt de gemeente zonodig voor werkplekaanpassingen en scholing. ‘Een gehandicapte op de werkvloer moet de normaalste zaak van de wereld worden.’
De werkgever krijgt het verschil in productiviteit gecompenseerd met een loonkostensubsidie; de gemeente neemt het papierwerk over. ‘We verwachten geen liefdadigheid van de werkgever’, aldus Hamer. ‘De werkgever betaalt voor wat hij krijgt.’ Gemeenten dragen in het plan het financiële risico, net als bij de bijstand: bij minder uitkeringen houdt de gemeente geld over voor andere doeleinden.
Het is de bedoeling dat arbeidsgehandicapten via een proefplaatsing van drie maanden een reguliere baan vinden tegen cao-loon. De overheid moet bij het aannemen van ‘mensen met een vlekje’ een stapje harder lopen. Hamer denkt aan quota.
Sterk dat de PVDA het niet alleen laat bij kritiek op de voorstellen van Donner maar met een eigen plan komt. Het idee om alles in een loket onder te brengen is op zich ook positief.Ik geloof alleen niet dat het een goed plan is om de verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij de gemeenten te leggen. Op het niveau van de gemeenten is er geen deskundigheid met betrekking tot arbeidshandicaps. Ik heb jaren bij de Sociale Dienst rondgelopen voor dat ik bij het UWV terechtkwam en ben daar nog nooit een bijstands maatschappelijk werker tegen gekomen die op wat voor gebied dan ook competent is.Ik ben bang dat de uitvoering bij dit soort minkukels terechtkomt als het aan de gemeenten wordt overgelaten. Daarnaast is er het risico dat gemeenten het geld dat voor uitkeringen en arbeidsbemiddeling bestemd is gedeeltelijk in de gaten van hun begroting stoppen. Ik denk dat we het eerder moeten hebben van onafhankelijk instantie die gebaseerd is op het huidige UWV en CWI.
dinsdag 20 mei 2008
Donner botst met coalitiegenoot PvdA over Wajong
Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn Volkskrant
gepubliceerd op 19 mei 2008 22:07, bijgewerkt op 20 mei 2008 12:23
DEN HAAG - Een half jaar na de bijna-crisis over het ontslagrecht ligt CDA-minister Donner (Sociale Zaken) opnieuw in de clinch met regeringspartner PvdA over een ingreep in de sociale zekerheid. Donners plan om nieuwe jonggehandicapten vanaf 2010 een lagere uitkering te geven, is voor zowel de PvdA-ministers als de fractie in de Tweede Kamer onacceptabel.
Fractievoorzitter Hamer noemt het voorstel ‘onbespreekbaar’ en ‘een onbegaanbare weg’. Kamerlid Spekman: ‘Donner schendt het regeerakkoord. Daarin gaan alle uitkeringen naar 75 procent van het minimumloon. Aan die inkomenspositie gaan we niet tornen.’
Verlaging
Maandag lekte een notitie uit, waarin Donner een ingrijpende hervorming voorstelt van de WAO-uitkering voor jongeren (Wajong). De minister stelt een ‘tweestromenland’ voor, met enerzijds een uitkering van 75 procent van het minimumloon voor ‘echte’ Wajong’ers die nooit meer kunnen werken; en anderzijds een werkregeling voor jongeren die nog deels een eigen salaris kunnen verdienen. De laatste groep (naar verwachting tweederde van de nieuwe aanvragen) krijgt zijn inkomsten aangevuld tot 70 procent van het minimumloon. Van eigen verdiensten boven 200 euro mogen ze daarnaast de helft houden.
Vooral de verlaging van de uitkering voor werkende Wajong’ers van 75 naar 70 procent, moet het ontgelden. ‘Je jaagt mensen tegen je in het harnas en het levert nauwelijks geld op’, aldus een ingewijde. Ook wil de PvdA dat niet het UWV, maar de gemeenten de uitkering regelen, net als de bijstand.
Explosieve groei
Het aantal Wajong-uitkeringen groeit explosief. Per jaar komen er 16 duizend bij. Ook de PvdA vindt dat daar snel iets aan moet gebeuren. Spekman: ‘We delen het gevoel voor urgentie.’ Bronnen in de PvdA ergeren zich aan Donners opstelling. ‘Het proces verloopt weer niet soepel. Donner lijkt dingen op z’n pijnlijkst te willen afhandelen in plaats van op z’n effectiefst.’
De ChristenUnie is minder afwijzend. Kamerlid Ortega: ‘Met een baangarantie is een verlaging van de uitkering bespreekbaar.’
gepubliceerd op 19 mei 2008 22:07, bijgewerkt op 20 mei 2008 12:23
DEN HAAG - Een half jaar na de bijna-crisis over het ontslagrecht ligt CDA-minister Donner (Sociale Zaken) opnieuw in de clinch met regeringspartner PvdA over een ingreep in de sociale zekerheid. Donners plan om nieuwe jonggehandicapten vanaf 2010 een lagere uitkering te geven, is voor zowel de PvdA-ministers als de fractie in de Tweede Kamer onacceptabel.
Fractievoorzitter Hamer noemt het voorstel ‘onbespreekbaar’ en ‘een onbegaanbare weg’. Kamerlid Spekman: ‘Donner schendt het regeerakkoord. Daarin gaan alle uitkeringen naar 75 procent van het minimumloon. Aan die inkomenspositie gaan we niet tornen.’
Verlaging
Maandag lekte een notitie uit, waarin Donner een ingrijpende hervorming voorstelt van de WAO-uitkering voor jongeren (Wajong). De minister stelt een ‘tweestromenland’ voor, met enerzijds een uitkering van 75 procent van het minimumloon voor ‘echte’ Wajong’ers die nooit meer kunnen werken; en anderzijds een werkregeling voor jongeren die nog deels een eigen salaris kunnen verdienen. De laatste groep (naar verwachting tweederde van de nieuwe aanvragen) krijgt zijn inkomsten aangevuld tot 70 procent van het minimumloon. Van eigen verdiensten boven 200 euro mogen ze daarnaast de helft houden.
Vooral de verlaging van de uitkering voor werkende Wajong’ers van 75 naar 70 procent, moet het ontgelden. ‘Je jaagt mensen tegen je in het harnas en het levert nauwelijks geld op’, aldus een ingewijde. Ook wil de PvdA dat niet het UWV, maar de gemeenten de uitkering regelen, net als de bijstand.
Explosieve groei
Het aantal Wajong-uitkeringen groeit explosief. Per jaar komen er 16 duizend bij. Ook de PvdA vindt dat daar snel iets aan moet gebeuren. Spekman: ‘We delen het gevoel voor urgentie.’ Bronnen in de PvdA ergeren zich aan Donners opstelling. ‘Het proces verloopt weer niet soepel. Donner lijkt dingen op z’n pijnlijkst te willen afhandelen in plaats van op z’n effectiefst.’
De ChristenUnie is minder afwijzend. Kamerlid Ortega: ‘Met een baangarantie is een verlaging van de uitkering bespreekbaar.’
maandag 19 mei 2008
Donner snoeit in jeugd-WAO
< DEN HAAG - De WAO-uitkering voor jonggehandicapten, de Wajong, gaat op de schop. Jongeren die niet volledig worden afgekeurd – naar verwachting tweederde – moeten vanaf 2010 verplicht aan het werk. Wie aangeboden werk weigert, krijgt geen geld. De meeste nieuwe Wajong’ers ontvangen niet meer de maximale uitkering van 75 procent van het minimumloon, maar 70 procent. Van elke zelfverdiende euro mogen ze de helft houden.
VergrotingVergroting
Donner (ANP)
Dat blijkt uit een notitie van CDA-minister Donner van Sociale Zaken, waarover de ministerraad deze week beslist. Het aantal Wajong-uitkeringen groeit sterk. Er wordt al gesproken van ‘het nieuwe WAO-drama’. In 2007 waren er 167 duizend Wajong’ers, en per werkdag komen er zestig bij. Als er niets gebeurt, zit in 2050 ruim 5 procent van de beroepsbevolking (450 duizend mensen) in de Wajong, schat de uitkeringsinstantie UWV – wat 5,3 miljard euro per jaar zou kosten.
Donner wil dit voorkomen. Net als bij de hervorming van de WAO, twee jaar geleden, stelt hij een ‘tweestromenland’ voor: enerzijds ‘echte’ Wajong’ers, die voor de rest van hun leven zijn uitgeschakeld. Donner schat dat dit eenderde van de aanvragen zal betreffen. Die groep houdt, zonder verdere keuringen, tot 65 jaar recht op 75 procent van het minimumloon.
Daarnaast schetst de minister een groep (tweederde) die met enige hulp perspectief heeft op een baan, maar niet op eigen kracht 75 procent van het minimumloon kan verdienen. Nu is het nog zo dat 98 procent direct volledig wordt afgekeurd. Dat verandert. Donner creëert een ‘Wajong Werkregeling’, waarbij het UWV een reguliere baan aanbiedt. De overheid regelt zaken als aanpassingen op de werkplek, een jobcoach en vervoersvoorzieningen.
Het uitgangspunt daarbij is dat de Wajong’er ten minste 20 procent van het minimumloon – zo’n 200 euro per maand – zelf verdient. De overheid vult dit aan tot 70 procent. Wie meer verdient dan die 200 euro mag daarvan de helft houden. ‘Zo moet (meer) werk (meer) lonen’, schrijft Donner.
De eerste keuring voor de Wajong ligt net als nu bij 18 jaar, de definitieve toets volgt met 27 jaar, gelijk met de leeftijdsgrens van de aangekondigde leer-werkplicht voor jongeren. Met 18, schrijft de minister, kan iemands arbeidscapaciteit nog niet goed worden beoordeeld. ‘Onderzoek toont aan dat mensen pas na hun 20ste fysiek en mentaal uitontwikkeld zijn.’ Wajong’ers met studiefinanciering verliezen hun uitkering. Zij krijgen zonodig 200 euro per maand ter compensatie van studievertraging of aanpassingen.
Het voorstel richt zich op aanvragen vanaf 2010, niet op wie nu al een Wajong-uitkering ontvangt.
dinsdag 18 maart 2008
Hoge werkloosheid gehandicapten
Van onze verslaggeefster
gepubliceerd op 18 maart 2008 02:46, bijgewerkt op 18 maart 2008 09:02
AMSTERDAM - Arbeidsgehandicapten profiteren minder van de economische opleving dan werknemers zonder beperkingen. Dat blijkt uit cijfers over 2006 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maandag publiceerde.
Tussen 2002 en 2005 steeg de werkloosheid van 4,1 naar 6,5 procent. Onder arbeidsgehandicapten groeide de werkloosheid in die periode veel sterker: van 6,6 in 2002 naar 10,5 procent in 2005. Toen het in 2006 economisch weer beter ging, daalde de totale werkloosheid meteen. Die van arbeidsgehandicapten bleef echter op hetzelfde niveau steken. Voor de arbeidsdeelname geldt hetzelfde.
Het economisch herstel leidde in 2006 tot een lichte toename van de arbeidsparticipatie. Maar onder arbeidsgehandicapten bleef het steken op het niveau van 2005. Van de 1,7 miljoen mensen met een arbeidshandicap had in 2006 bijna 40 procent een betaalde baan van 12 uur of meer. Van de totale beroepsbevolking werkte 65 procent.
Volkskrant
gepubliceerd op 18 maart 2008 02:46, bijgewerkt op 18 maart 2008 09:02
AMSTERDAM - Arbeidsgehandicapten profiteren minder van de economische opleving dan werknemers zonder beperkingen. Dat blijkt uit cijfers over 2006 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maandag publiceerde.
Tussen 2002 en 2005 steeg de werkloosheid van 4,1 naar 6,5 procent. Onder arbeidsgehandicapten groeide de werkloosheid in die periode veel sterker: van 6,6 in 2002 naar 10,5 procent in 2005. Toen het in 2006 economisch weer beter ging, daalde de totale werkloosheid meteen. Die van arbeidsgehandicapten bleef echter op hetzelfde niveau steken. Voor de arbeidsdeelname geldt hetzelfde.
Het economisch herstel leidde in 2006 tot een lichte toename van de arbeidsparticipatie. Maar onder arbeidsgehandicapten bleef het steken op het niveau van 2005. Van de 1,7 miljoen mensen met een arbeidshandicap had in 2006 bijna 40 procent een betaalde baan van 12 uur of meer. Van de totale beroepsbevolking werkte 65 procent.
Volkskrant
Een land vol kinderen met afwijkend gedrag
Kabinet zint op maatregelen wegens explosieve toename van het gebruik van jeugdvoorzieningen
Gepubliceerd: 17 maart 2008 21:53 | Gewijzigd: 17 maart 2008 21:54
Door onze redacteuren Claudia Kammer en Antoinette Reerink
Den Haag, 17 maart. Het beroep op allerlei jeugdvoorzieningen in Nederland groeit fors. Door betere diagnoses, ruimere definities, meer bekendheid met de regelingen.
Elke klas in het basisonderwijs heeft tegenwoordig wel een kind met een stoornis en recht op hulp. Minister Rouvoet (Jeugd en Gezin, ChristenUnie) maakt zich zorgen over dat fenomeen. Tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer zei hij vorige week: „Wat is er in ons land aan de hand dat de vraag naar jeugdvoorzieningen zo toeneemt op alle terreinen?” Hij laat het grondig uitzoeken. Het is een heikel onderwerp, omdat de slotsom wel eens kan zijn dat de kosten zo toenemen dat verworven rechten op de helling moeten.
Zijn kinderen nu zo veel zwakker dan vroeger, dat jeugdvoorzieningen uit hun voegen barsten? Een jaar geleden kwamen de harde feiten naar boven. Onderzoeksinstituut TNO publiceerde toen een rapport over jongeren met een gezondheidsbeperking. Een van de opstellers, Jan Besseling: „Ik lees het nog wel eens terug en dan verschiet ik er weer van. Zo confronterend is het.”
Een greep: één op de 22 kinderen is voor de rest van zijn leven min of meer afgeschreven omdat het een Wajong-uitkering ontvangt, speciaal voor jonggehandicapten. Deelname aan het speciaal onderwijs is sinds 2000 met 36 procent toegenomen. Het aantal kinderen dat een beroep doet op geestelijke gezondheidszorg is in vijf jaar met 64 procent gestegen.
Kroonlid Hans Kamps van de Sociaal-Economische Raad (SER) zei zaterdag in het tv-programma Nova dat het aantal jonggehandicapten binnen vijftien jaar tot een half miljoen dreigt te stijgen. Het Kamerdebat van vorige week ging over de exceptionele populariteit van het persoonsgebonden budget, waarmee mensen zelf hulp kunnen inkopen. Zij zijn steeds vaker onder de achttien jaar.
Voor alle voorzieningen geldt dat vooral kinderen met psychiatrische aandoeningen het groeiende beroep erop verklaren. Autisme- en ADHD-verwante stoornissen springen het meest in het oog. Zijn de Nederlandse kinderen massaal brekebenen geworden?
De TNO-onderzoekers hebben daarvoor geen bewijs. Er moet naar andere verklaringen worden gezocht. „Allereerst is de diagnostiek van stoornissen bij kinderen verbeterd”, zegt Cees Wevers van TNO. Kinderen worden nu veel meer getest dan twintig jaar geleden. Als je meer test, spoor je meer op. Daar komt bij dat voor sommige stoornissen, zoals autisme, de definities zijn verruimd.
Daarnaast is de samenleving ‘ingewikkelder’ geworden, zeggen de deskundigen. „Het is een misverstand dat een stoornis een vast gegeven is”, aldus Wevers. „Iets is pas een stoornis als je er last van hebt.” Mensen met afwijkend gedrag die vroeger wel mee konden komen, in het onderwijs en op de arbeidsmarkt, vinden nu geen plek meer. Vroeger waren er meer beroepen waarvoor je niet per se heel goed hoefde te kunnen leren.
Ook het onderwijs is veranderd. „Het nieuwe leren is voor kinderen die veel structuur nodig hebben niet geschikt”, meent onderzoeker Besseling. Er wordt steeds minder klassikaal lesgegeven. Kinderen die in dat systeem niet kunnen meekomen, belanden al gauw in het speciaal onderwijs of hebben op school extra hulp nodig. Daarvoor kunnen ze een ‘rugzakje’ of een persoonsgebonden budget, aanvragen.
Kamerlid Van Miltenburg (VVD) betoogde in het spoeddebat hierover dat scholen hun verantwoordelijkheden op hulpverleners afwentelen. Leerkrachten zouden veel meer zelf voor de probleemjongeren moeten zorgen. Balans Magazine, een tijdschrift over stoornissen, beschrijft in het jongste nummer de intensieve (lees: kostbare) begeleiding van een leerling met het syndroom van Asperger. De jongen heeft een schaduwbegeleider die achter hem zit en ingrijpt als de aandacht van de jongen afdwaalt. De schaduw geeft geen inhoudelijke hulp of uitleg. Het gaat er puur om de leerling bij de les te houden.
In het TNO-rapport staat dat de toegenomen bekendheid met de voorzieningen het gebruik ervan heeft aangewakkerd. De onderzochte regelingen (zie inzet) bevatten volgens de onderzoekers aanzuigende mechanismen. „Hulpverleners verwijzen ouders naar verschillende voorzieningen”, zegt Wevers. Bovendien lokt de ene regeling de andere uit. Zo blijken veel jongeren met een Wajong-uitkering afkomstig uit het speciaal onderwijs.
Zorgverleners en functionarissen die de zorgbehoefte van de jongeren moeten vaststellen, hebben ook een belang bij het toewijzen van hulp. Wevers: „Afwijzen kost vaak meer papierwerk. Als je ‘nee’ zegt, moet je dat beargumenteren en er is altijd kans op protest.” Misbruik van de voorzieningen hebben de onderzoekers evenwel niet aangetoond.
De jongeren die hulp nodig hebben, willen meestal het liefst ‘gewoon meedoen’ met anderen. Maar de voorzieningen helpen daar nauwelijks bij. „Je denkt dat de regelingen samenhangen, dat de overheid ze heeft ingesteld om kinderen mee te laten doen, maar dat blijkt niet zo te werken”, zegt een derde auteur van het rapport, Branco Hagen. Instanties en ministeries werken langs elkaar heen. Het speciaal onderwijs is ook niet verplicht kinderen voor te bereiden op werk.
Het kabinet zint nu op maatregelen. Het is een uitgelezen kans voor coördinerend jeugdminister Rouvoet om integraal jeugdbeleid te voeren, op het gebied van zorg, onderwijs en reïntegratie. Maar de per deelgebied verantwoordelijke bewindslieden broeden ieder op eigen initiatieven.
Zo denkt staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) na of ze de aanspraken op het persoonsgebonden budget moet inperken. Staatssecretaris Dijksma (Onderwijs, PvdA) hervormt het onderwijs aan zorgleerlingen. En minister Donner (Sociale Zaken, CDA) komt met voorstellen om het aantal jonggehandicapten met een uitkering te verminderen. „Laten we nou niet gaan praten wat ze niet kunnen, maar kijken wat ze wel kunnen”, zei Donner afgelopen weekend op de tv.
De TNO-onderzoekers zoeken de oplossing ook in het bieden van werk aan jongeren met een beperking. Probleem is dat bijscholing en jobcoaching vaak nog meer geld kosten dan jongeren thuis laten zitten.
Jongeren gebruiken meer voorzieningen
Bij onderzoek naar voorzieningen voor jongeren ontdekte TNO een grote toename van het gebruik. Zo is de deelname aan het speciaal onderwijs sinds 2000 met 36 procent toegenomen. Het aantal leerlingen met ambulante begeleiding is met 240 procent gestegen, vooral door de invoering van leerlinggebonden financiering in 2003.
Het gebruik van justitiële jeugdzorg is sinds 2000 met 37 procent gestegen, dat van geestelijke gezondheidszorg voor jongeren met 64 procent.
Het gebruik van de TOG-regeling (Tegemoetkoming Onderhoudskosten thuiswonende Gehandicapte kinderen) is sinds 2000 verviervoudigd. Het aantal jonggehandicapten met Wajong-uitkering steeg met 22 procent.
Het gebruik van de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg), die sinds 2007 onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) valt, groeide van 2000 tot 2006 met 17 procent.
Het ministerie van Volksgezondheid maakte onlangs bekend dat het aantal persoonsgebonden budgetten, waarmee hulpbehoevenden zelf zorg in kunnen kopen, in 2007 met 40 procent toenam. Van de budgethouders is 42 procent jonger dan 18 jaar, in 2003 was dat nog maar 16 procent.
NRC
Gepubliceerd: 17 maart 2008 21:53 | Gewijzigd: 17 maart 2008 21:54
Door onze redacteuren Claudia Kammer en Antoinette Reerink
Den Haag, 17 maart. Het beroep op allerlei jeugdvoorzieningen in Nederland groeit fors. Door betere diagnoses, ruimere definities, meer bekendheid met de regelingen.
Elke klas in het basisonderwijs heeft tegenwoordig wel een kind met een stoornis en recht op hulp. Minister Rouvoet (Jeugd en Gezin, ChristenUnie) maakt zich zorgen over dat fenomeen. Tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer zei hij vorige week: „Wat is er in ons land aan de hand dat de vraag naar jeugdvoorzieningen zo toeneemt op alle terreinen?” Hij laat het grondig uitzoeken. Het is een heikel onderwerp, omdat de slotsom wel eens kan zijn dat de kosten zo toenemen dat verworven rechten op de helling moeten.
Zijn kinderen nu zo veel zwakker dan vroeger, dat jeugdvoorzieningen uit hun voegen barsten? Een jaar geleden kwamen de harde feiten naar boven. Onderzoeksinstituut TNO publiceerde toen een rapport over jongeren met een gezondheidsbeperking. Een van de opstellers, Jan Besseling: „Ik lees het nog wel eens terug en dan verschiet ik er weer van. Zo confronterend is het.”
Een greep: één op de 22 kinderen is voor de rest van zijn leven min of meer afgeschreven omdat het een Wajong-uitkering ontvangt, speciaal voor jonggehandicapten. Deelname aan het speciaal onderwijs is sinds 2000 met 36 procent toegenomen. Het aantal kinderen dat een beroep doet op geestelijke gezondheidszorg is in vijf jaar met 64 procent gestegen.
Kroonlid Hans Kamps van de Sociaal-Economische Raad (SER) zei zaterdag in het tv-programma Nova dat het aantal jonggehandicapten binnen vijftien jaar tot een half miljoen dreigt te stijgen. Het Kamerdebat van vorige week ging over de exceptionele populariteit van het persoonsgebonden budget, waarmee mensen zelf hulp kunnen inkopen. Zij zijn steeds vaker onder de achttien jaar.
Voor alle voorzieningen geldt dat vooral kinderen met psychiatrische aandoeningen het groeiende beroep erop verklaren. Autisme- en ADHD-verwante stoornissen springen het meest in het oog. Zijn de Nederlandse kinderen massaal brekebenen geworden?
De TNO-onderzoekers hebben daarvoor geen bewijs. Er moet naar andere verklaringen worden gezocht. „Allereerst is de diagnostiek van stoornissen bij kinderen verbeterd”, zegt Cees Wevers van TNO. Kinderen worden nu veel meer getest dan twintig jaar geleden. Als je meer test, spoor je meer op. Daar komt bij dat voor sommige stoornissen, zoals autisme, de definities zijn verruimd.
Daarnaast is de samenleving ‘ingewikkelder’ geworden, zeggen de deskundigen. „Het is een misverstand dat een stoornis een vast gegeven is”, aldus Wevers. „Iets is pas een stoornis als je er last van hebt.” Mensen met afwijkend gedrag die vroeger wel mee konden komen, in het onderwijs en op de arbeidsmarkt, vinden nu geen plek meer. Vroeger waren er meer beroepen waarvoor je niet per se heel goed hoefde te kunnen leren.
Ook het onderwijs is veranderd. „Het nieuwe leren is voor kinderen die veel structuur nodig hebben niet geschikt”, meent onderzoeker Besseling. Er wordt steeds minder klassikaal lesgegeven. Kinderen die in dat systeem niet kunnen meekomen, belanden al gauw in het speciaal onderwijs of hebben op school extra hulp nodig. Daarvoor kunnen ze een ‘rugzakje’ of een persoonsgebonden budget, aanvragen.
Kamerlid Van Miltenburg (VVD) betoogde in het spoeddebat hierover dat scholen hun verantwoordelijkheden op hulpverleners afwentelen. Leerkrachten zouden veel meer zelf voor de probleemjongeren moeten zorgen. Balans Magazine, een tijdschrift over stoornissen, beschrijft in het jongste nummer de intensieve (lees: kostbare) begeleiding van een leerling met het syndroom van Asperger. De jongen heeft een schaduwbegeleider die achter hem zit en ingrijpt als de aandacht van de jongen afdwaalt. De schaduw geeft geen inhoudelijke hulp of uitleg. Het gaat er puur om de leerling bij de les te houden.
In het TNO-rapport staat dat de toegenomen bekendheid met de voorzieningen het gebruik ervan heeft aangewakkerd. De onderzochte regelingen (zie inzet) bevatten volgens de onderzoekers aanzuigende mechanismen. „Hulpverleners verwijzen ouders naar verschillende voorzieningen”, zegt Wevers. Bovendien lokt de ene regeling de andere uit. Zo blijken veel jongeren met een Wajong-uitkering afkomstig uit het speciaal onderwijs.
Zorgverleners en functionarissen die de zorgbehoefte van de jongeren moeten vaststellen, hebben ook een belang bij het toewijzen van hulp. Wevers: „Afwijzen kost vaak meer papierwerk. Als je ‘nee’ zegt, moet je dat beargumenteren en er is altijd kans op protest.” Misbruik van de voorzieningen hebben de onderzoekers evenwel niet aangetoond.
De jongeren die hulp nodig hebben, willen meestal het liefst ‘gewoon meedoen’ met anderen. Maar de voorzieningen helpen daar nauwelijks bij. „Je denkt dat de regelingen samenhangen, dat de overheid ze heeft ingesteld om kinderen mee te laten doen, maar dat blijkt niet zo te werken”, zegt een derde auteur van het rapport, Branco Hagen. Instanties en ministeries werken langs elkaar heen. Het speciaal onderwijs is ook niet verplicht kinderen voor te bereiden op werk.
Het kabinet zint nu op maatregelen. Het is een uitgelezen kans voor coördinerend jeugdminister Rouvoet om integraal jeugdbeleid te voeren, op het gebied van zorg, onderwijs en reïntegratie. Maar de per deelgebied verantwoordelijke bewindslieden broeden ieder op eigen initiatieven.
Zo denkt staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) na of ze de aanspraken op het persoonsgebonden budget moet inperken. Staatssecretaris Dijksma (Onderwijs, PvdA) hervormt het onderwijs aan zorgleerlingen. En minister Donner (Sociale Zaken, CDA) komt met voorstellen om het aantal jonggehandicapten met een uitkering te verminderen. „Laten we nou niet gaan praten wat ze niet kunnen, maar kijken wat ze wel kunnen”, zei Donner afgelopen weekend op de tv.
De TNO-onderzoekers zoeken de oplossing ook in het bieden van werk aan jongeren met een beperking. Probleem is dat bijscholing en jobcoaching vaak nog meer geld kosten dan jongeren thuis laten zitten.
Jongeren gebruiken meer voorzieningen
Bij onderzoek naar voorzieningen voor jongeren ontdekte TNO een grote toename van het gebruik. Zo is de deelname aan het speciaal onderwijs sinds 2000 met 36 procent toegenomen. Het aantal leerlingen met ambulante begeleiding is met 240 procent gestegen, vooral door de invoering van leerlinggebonden financiering in 2003.
Het gebruik van justitiële jeugdzorg is sinds 2000 met 37 procent gestegen, dat van geestelijke gezondheidszorg voor jongeren met 64 procent.
Het gebruik van de TOG-regeling (Tegemoetkoming Onderhoudskosten thuiswonende Gehandicapte kinderen) is sinds 2000 verviervoudigd. Het aantal jonggehandicapten met Wajong-uitkering steeg met 22 procent.
Het gebruik van de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg), die sinds 2007 onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) valt, groeide van 2000 tot 2006 met 17 procent.
Het ministerie van Volksgezondheid maakte onlangs bekend dat het aantal persoonsgebonden budgetten, waarmee hulpbehoevenden zelf zorg in kunnen kopen, in 2007 met 40 procent toenam. Van de budgethouders is 42 procent jonger dan 18 jaar, in 2003 was dat nog maar 16 procent.
NRC
Abonneren op:
Posts (Atom)
Posts
